Kijktip: De waarheid als wapen


Hoe vecht je succesvol tegen desinformatie en leugens? Twee jaar geleden filmde Tegenlicht (VPRO) in Litouwen hoe zogenaamde ‘Elfen’ vechten tegen Russische trollen. Met de oorlog in Oekraïne wordt de strijd tegen desinformatie nog heviger.
De waarheid als wapen is verplichte kijkkost voor de medewerkers van de nieuwe component van Defensie: Cyber Command, maar ook voor Mediawijs-coaches en studenten Informatiebeheer.

Proclamatieviering #3

De muzikale intermezzo’s op de proclamatieviering werden gebracht door Nette Mortelmans en Sam Opstaele. Nette is de dochter van Hans Mortelmans, die oa. met een Brassensprogramma het land rond trekt en medewerker is van de bibliotheek van Nazareth. Ze erfde duidelijk zijn liefde voor rootsmuziek, blues en gipsy.

Op Soundcloud vind je veel van haar repertoire terug.

Follow Friday: Studenten op twitter


Wie regelmatig op twitter rondzwerft, komt onvermijdelijk Hannah tegen.
Hannah is studente Informatiebeheer en verwoed twitteraar.
Twitteren doet ze over de leuke dingen des levens zoals: voetbal, wielrennen, televisiereeksen en uiteraard over bibliotheekwerk, allemaal doorspekt met geestigheden, diepe overpeinzingen of “veel gezever” (haar eigen woorden 😉 ).
En af te leiden aan de likes slaat dit ook aan bij haar volgers.

The 90km journey that changed the course of the war in Ukraine

The 90km journey that changed the course of the war in Ukraine is een zeer mooi gemaakt verslag in de Financial Times van een lelijke oorlog. De FT heeft reeds een lange traditie in visuele en data journalistiek, maar dit is een schitterend voorbeeld van gebruik van multimedia en visuals in verslaggeving.


Leestip: digitale transformatie en archieven

We kennen Filip Boudrez als bevlogen docent én als archivaris, gespecialiseerd in digitaal informatiebeheer. Hij is geboeid door de digitale mogelijkheden en de wondere wereld van digitale transformatie.

Minder bekend is dat hij in zijn vrije tijd bezig is met historisch onderzoek. Hij is bezig aan een archiefreis om de biografie van Albert Catry te schrijven. Daardoor staat hij aan beide kanten van de balie: als professional én als klant.

In zijn blog “Digitale transformatie en archieven” vertelt hij over zijn wedervaren en houdt hij de sector een licht ironische spiegel voor.

Leestip: De gezonken verzameling van Ferdinand Columbus

Edward Wilson-Lee schreef de biografie van Ferdinand Columbus, de zoon van de beroemde ontdekkingsreiziger. Zijn ontdekkingsreis naar kennis was misschien minder spectaculair dan die van zijn vader, maar minstens even belangrijk.

De gezonken verzameling van Ferdinand Columbus: De wonderbaarlijke reizen van vader en zoon Columbus en hun avontuurlijke zoektocht naar kennis” werd in 2021 uitgeroepen tot beste non-fictieboek van het jaar door The SpectatorNew StatesmanHistory Today en The Financial Times

De gezonken verzameling van Ferdinand Columbus vertelt het ongelofelijke verhaal van de buitenechtelijke zoon van Christoffel Columbus, Ferdinand Columbus, die de prestaties en bekendheid van zijn vader wilde evenaren door alle kennis ter wereld te verzamelen onder één dak. Hij was een van de eerste visionairs die het belang van de uitvinding van de drukpers begreep en zag hoe een enorme schat aan beschikbare informatie de manier van denken en de hele maatschappij zou kunnen veranderen. Ferdinand reisde jarenlang door de Nieuwe Wereld, hielp de eerste kaarten van de moderne wereld te ontwerpen, reisde naar elke grote stad van Europa en kende de belangrijkste figuren van zijn tijd – van het Spaanse koningspaar tot Erasmus, Thomas More en Albrecht Dürer. Hij schreef de eerste biografie van zijn vader, en schiep daardoor de legende van Columbus die honderden jaren bepaalde hoe Europeanen de wereld zagen. Hij verzamelde ook de grootste collectie geprinte afbeeldingen en muziek uit die tijd en richtte waarschijnlijk Europa’s eerste botanische tuin op en de allergrootste privébibliotheek die er op dat moment te vinden was.

Edward Wilson-Lee’s verslag van Ferdinands leven is een portret van een briljante, maniakale geest, een duik in de informatierevolutie van zestiende-eeuws Europa, en een reflectie op onze eigen pogingen om orde te scheppen in de wereld van vandaag.

Emile Zola Prijs 2022

De Emile Zola Prijzen voor 2022 werden door het tijdschrift SamPol uitgereikt.

De jury kroont Daan De Zutter (1998) tot winnaar van de Emile Zola Prijs 2022. Zijn essay ‘The men who sold the world’ is een felle J’accuse tegen Elon Musk, Richard Branson en Jeff Bezos die met hun ruimtevaartbedrijven ongekende hoogtes verkennen, maar in feite zorgen voor een absoluut dieptepunt in de geschiedenis van de mensheid.

Onze aandacht gaat echter naar de tweede plaats, want daar staat Hadjira Hussain Khan (1996) met ‘Jeugdliteratuur als spiegel en venster’, een mooi en helder geformuleerd pleidooi voor meer diversiteit in jeugdliteratuur. Het gebrek vandaag aan diverse representatie in jeugdliteratuur draagt immers bij aan een eenzijdig, arm wereldbeeld.

Verhalen vormen onze gemeenschap. Het gebrek vandaag aan diverse representatie in jeugdliteratuur draagt bij aan een eenzijdig, arm wereldbeeld. Het zorgt ervoor dat mensen in hun eigen beperkte werkelijkheid blijven leven.

Hadjira Hussain Khan is studente en freelance journaliste. Hadjira Hussain Khan (1996) is student en heeft een groot hart voor poëzie en literatuur. Als freelance journalist schreef ze al voor verscheidene media zoals MO*magazine, Sociaal.net, Het Tijdschrift voor de Mensenrechten en Stampmedia. In 2021 was ze changemaker bij CHanGE (Campaign for sexual Health & Gender Equality). Met de campagne ‘WHO CARES. Mind if we do?’ willen ze meer aandacht vragen voor inclusieve en toegankelijke zorg voor LGBTQIA+-jongeren.

Het magazine Samenleving & Politiek organiseert tweejaarlijks de Emile Zola Prijs, prijs voor het beste politieke essay voor jongeren. De wedstrijd richt zich naar jonge durvers met een scherpe pen.

Waarom een prijs genoemd naar Emile Zola (1840-1902)? Omdat de Franse schrijver en essayist zich maatschappijkritisch en geëngageerd opstelde in de problemen en discussies van zijn tijd. In zijn teksten behandelde hij thema’s die nu nog steeds relevant zijn.

De volgende editie van de Emile Zola Prijs vindt plaats in het voorjaar van 2024.

Wie weet, win jij de volgende Emile Zola Prijs?

Informatie zoeken, gebruiken en beoordelen

Vers van de pers gerold bij uitgeverij Politeia: “Informatie zoeken, gebruiken en beoordelen“. De redactieploeg van de VVBAD wist een knap overzichtswerk te maken voor elke informatieprofessional.

Deze publicatie is een referentiewerk voor al wie in Vlaanderen actief is in de bibliotheeksector of op een documentatiedienst. We bespreken informatievaardigheden binnen en buiten de bibliotheek, de verschillende aspecten en soorten van informatiebronnen, en de uitdagingen en implementatie van kennismanagement.

Informatie en informatievaardigheid zijn twee belangrijke begrippen in tijden van fake news en alternative facts. Maar wat is een informatievaardig persoon en welke rol speelt de bibliothecaris om informatievaardigheid te faciliteren?

In het eerste deel bespreken we informatievaardigheden en de evolutie van de rol van de bibliotheek daarin, maken we je snel wegwijs in de informatiezoektocht en -verwerking, en lichten we het concept ‘mediawijze bibliotheken’ toe.

In het tweede deel gaan we in op de verschillende aspecten van informatiebronnen, met aandacht voor o.a. het wettelijk depot en de Belgische Bibliografie, de Koninklijke Bibliotheek van België, en Open Science. We geven ook overzichten van concrete bronnen die van pas kunnen komen voor bibliotheek- en documentatiemedewerkers.

Het derde en laatste deel is gericht op het beheren van informatie binnen je organisatie. Daarin bespreken we de uitdagingen van kennismanagement voor de informatiespecialist en geven we een praktische toolkit mee voor de implementatie ervan.

Docent, onderzoeker en opleidingscoördinator van de opleiding Informatiebeheer aan de Arteveldehogeschool, Jan Van Hee, schreef een uitgebreide toolkit voor de implementatie van kennismanagement binnen organisaties.

Ideaal om je op een zomers terras nog wat bij te scholen.

The Boy Who Harnessed the Wind

Een inspirerend verhaal over het belang om kennis te delen én over de maatschappelijke waarde van openbare bibliotheken. Zowel als film op Netflix of als boek, De Windvanger.

William Kamkwamba uit Malawi was net veertien toen hij door zijn ouders van school werd gehaald om op het land te gaan werken. In plaats van zich neer te leggen bij zijn lot, leende hij boeken uit de bibliotheek, waaronder een over windenergie. Hij werd door het boek gegrepen en algauw besloot hij zijn eigen windturbine te bouwen. Iedereen lachte hem uit, maar langzaam maar zeker gaf hij zijn droom gestalte, met metaalresten, hout, een gebroken schokdemper en een kapotte fiets. De windmolen van twaalf meter hoog gaf zijn familie – en zijn dorp – niet alleen energie, maar ook hoop op een betere toekomst. Toen het verhaal over Williams uitvinding bekend raakte, schoten mensen van over de hele wereld hem te hulp. Algauw kon hij weer naar school en ging hij naar Amerika om windparken te bezoeken. Dit is zijn verhaal: het verhaal van hoe hij andere Afrikanen leerde zichzelf te helpen, met één windmolen, één gloeilamp tegelijk.

Leerkrachten en bibliotheken steeds meer onder druk in de US

In een artikel van de MIT Technology Review wordt beschreven hoe in de Verenigde Staten conservatieve activisten de druk om bepaalde boeken te verbieden, opvoeren, waarbij sommige groepen zelfs overgaan om leerkrachten online en persoonlijk lastig te vallen. Soms worden ze zelfs beschoten.